Bydgoszcz słynie Kazimierzem Wielkim

   Na wizerunek miasta składa się wiele czynników. Jednym z nich jest bez wątpienia nazwa nawiązująca  do wybitnych postaci. Zwłaszcza historycznych. Dlatego mówi się o Poznaniu jako grodzie Przemysła, Krakowie jako grodzie Kraka  czy Wilnie jako grodzie Gedymina.

     Bydgoszcz ma perły, z których można zbudować interesujący  wizerunek miasta. Niestety,  schowane na dnie, w zakurzonej, zamkniętej szkatule. Taką perłą jest  król Polski Kazimierz III Wielki. Najwyższy czas, by jego nazwisko stało się perłą w bydgoskiej koronie. Bydgoszcz zasługuje ze wszech miar na to, by nazywać się „grodem Kazimierza Wielkiego”. Informują o tym plakaty zamieszczone przez TMMB na billboardach w Bydgoszczy.

Bydgoszcz - gród Kazimierza Wielkiego

   Najbardziej znane miasta, w tym także polskie,  słyną wybitnymi postaciami.

    Wystarczy powiedzieć, gród Przemysła, a wszyscy wiedzą, że chodzi o  Poznań. Wiadomo bowiem, że król Przemysł I w 1253 roku dokonał lokacji tego miasta na lewym brzegu Warty. Jeżeli czytamy „gród Kraka” to nie mamy wątpliwości, że chodzi o Kraków, uwolniony od smoka przez  legendarnego króla Kraka. Powszechnie wiadomo, że gród Giedymina to Wilno,  a miasto św. Franciszka to Asyż we Włoszech. Podający te przykłady prof. Mirosław Bańko w „Słowniku peryfraz czyli  wyrazeń omownych”, PWN, Warszawa 2002 pisze: „Gród- skladnik peryfraz określający jakieś stare, zabytkowe miasto ze względu  na charakterystyczną dla niego cechę.” 
    Mówi się czasem, że to gród nad Brdą, to Bydgoszcz, co dziś nie do końca jest prawdziwe, bo Bydgoszcz leży nad Brdą i Wisłą. Czasem mówi się „mały Berlin” (klein Berlin) jako odległą reminiscencję wielkości miasta z czasów zaboru pruskiego.
 
   A przecież historia związała nas z wielką postacią, dzięki której Bydgoszcz może być rozpoznawalna  nie tylko w kraju ale i na świecie jako „gród Kazimierza Wielkiego”. Gród w dostojnym słownikowym znaczeniu: „gród, zamek” lub  współczesnym - „miasto”. Tego króla Polski rodem z Kujaw mogłyby nam pozazdrościć największe miasta kraju.

   Król Polski Kazimierz III Wielki, rodem z Kujaw, zasłynął wielu talentami. Nie stronił od wojaczki ale był też mistrzem  dyplomacji a przede wszystkim budowniczym nowoczesnego państwa polskiego, które za jego panowania powiększyło się prawie 2,5 raza a następnie zreformował jego system  monetarny, podatkowy, administracyjny i sądowy. Powołał do życia uniwersytet krakowski. To o nim kronikarz Jan Długosz pisał, że ”zastał Polskę  glinianą, drewnianą i brudną, a zostawił  murowaną.” Kazimierz III Wielki władając Polską w latach 1333-1370 założył ponad 100 wsi, prawie 50 miast, 74 obiekty militarne w tym 48 zamków postawionych od podstaw lub rozbudowanych słowem system fortyfikacyjny państwa, który przetrwał do czasów „potopu” szwedzkiego.

 Bydgoszcz w pełni zasługuje na to być być powszechnie rozpoznawalnym „grodem ? miastem”  króla Polski Kazimierza III Wielkiego. I to z wielu powodów.

1. Nie kto inny, a właśnie król Kazimierz III Wielki 19 kwietnia 1346 roku w Brześciu Kujawskim wystawił przywilej lokacyjny dla naszego   miasta. To sam monarcha pragnął, aby nazywało się ono Kunigesburg czyli „Miasto Króla” albo „Królewskie Miasto”. Wprawdzie potem przyjęła się nazwa „Bydgoszcz” którą nosił pobliski zamek, ale wciąż powraca przymiotnik królewskiego miasta.  Nie ulega żadnej wątpliwości, że ta lokacja była najważniejszym wydarzeniem w dotychczasowych dziejach Bydgoszczy.
2. Kazimierz III Wielki w latach  od 1337 do 1350 zbudował piękny gotycki zamek, w którym potem gościli wszyscy  wielcy królowie Polski, m.in. Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk i Stefan Batory.
3. Król sprawdzał  postępy robót na tej budowie i funkcjonowanie zamku, a jego wizyty w Bydgoszczy  odnotowano m.in. we wrześniu 1345 roku,  w listopadzie 1347 roku oraz w styczniu 1370 roku.
4. Zbudowany przez króla Kazimierza III Wielkiego zamek bydgoski był siedzibą  umiłowanego  wnuka księcia słupskiego i  dobrzyńskiego Kazimierza, zwanego popularnie Kaźkiem. Ba, władca nawet go usynowił z nadzieją na przekazanie korony. Książę Kaźko zmarł na bydgoskim zamku w  1377 roku  i został  pochowany w  świątyni opactwa cystersów w Koronowie.
5. Z osobą Kazmierza III Wielkiego wiążą się nie tylko miasto i zamek. Władca ustanowił także w połowie  XIV wieku powiat bydgoski, obejmujący północne Kujawy: od  Koronowa po  Solec Kujawski i Nową Wieś Wielką   oraz wielkopolskie miasta Barcin i Łabiszyn, zarządzany przez królewskiego starostę. Powiat ten w ogólnym zarysie przetrwał aż do 1975 roku.

„Żaden władca – pisał Lech Łbik: „Bydgoski pomnik króla Kazimierza Wielkiego, władca, potomni, idea, dzieło”, w: Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu, z.13, Bydgoszcz 2008 ? nawet pruski Fryderyk II Wielki, nie uczynił tyle dla naszego miasta, co roztropny syn walecznego Łokietka. Aliści długo  nie chciano bądź  nie umiano tego docenić...”

 I dalej:

 „ Bydgoszcz wreszcie jako największe miasto na Kujawach i zarazem największe  spośród wszystkich miast w Polsce, które zawdzięczają swoje powstanie  inicjatywie owego władcy, ma poniekąd  moralny obowiązek kultywować  pamięć o osobie  i dokonaniach wielkiego Kujawianina.”

    Niestety, ta pamięć była zawodna.
 
 Przez kilkadziesiąt lat władcę upamiętniał jedynie park jego imienia na zapleczu  Urzędu Wojewódzkiego.
 
*  Dopiero w 1997 roku, w 650 rocznicę nadania Bydgoszczy praw miejskich, na bocznej ścianie ratusza, wbudowano tablicę z brązu z popiersiem króla.

* Od 1997 roku król Kazimierz III Wielki jest patronem  IV Liceum Ogólnokształcącego

* Od 2000 roku patronuje Akademii Bydgoskiej podniesionej w 2005 roku do godności
      Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego jedynego, który nosi imię wielkiego monarchy.

*  Również  Biblioteka Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego nosi imię Kazimierza Wielkiego

*  Od 2004 roku imię monarchy nosi 1 Pomorska  Brygada Logistyczna im Króla Kazimierza
     Wielkiego w Bydgoszczy zajmująca się obsługą jednostek wojskowych na misjach
      zagranicznych.
 
*  26 października 2006 roku  w rejonie ulic: Wały Jagiellońskie,  Pod Blankami,
     Trybunalska i Przesmyk  odsłonięto pomnik króla Kazimierza III Wielkiego zrealizowany
     przez Społeczny Komitet pod kierunkiem przewodniczącej Rady Miasta Felicji
     Gwincińskiej. Monument jest dziełem dr. Mariusza Białeckiego. To pomnik iście
      królewski, bo jako jedyny w Polsce przedstawia monarchę na koniu.    
    

 Teraz pora na nazwę gród Kazimierza Wielkiego, czyli kolejną cegiełkę pod budowę prawdziwego i godnego wizerunku Bydgoszczy.
    
    Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy dla  spopularyzowania tej nazwy wywiesiło w kilku punktach miasta plakaty z podobizną Kazimierza Wielkiego i napisem: „Witamy w grodzie Kazimierza Wielkiego
   Pomysł poparła firma „Medium”, która umieściła  nasz plakat w elektronicznej wersji na billboardzie u zbiegu ulic: Dworcowej i A. Fredry. Mamy nadzieję, że i na innych  bydgoskich billboardach z elektronicznym zapisem pojawią się też te plakaty o Bydgoszczy jako „grodzie króla Kazimierza III Wielkiego.” Jednocześnie wprowadziliśmy do naszych listowników  dopisek: „Bydgoszcz – gród Kazimierza Wielkiego”. Prosimy  inne instytucje i zakłady o podobny gest.

Przypomnijmy 30 kwietnia 2010 roku przypada  700 rocznica urodzin króla Polski Kazimierza III Wielkiego. Być może ogólnopolskie obchody  tej uroczystości odbędą się w Bydgoszczy czyli w „grodzie Kazimierza Wielkiego”.
 

 Tło plakatu stanowi historyczna panorama Bydgoszczy z 1838 roku namalowana przez J.C.Cederholma. Król Polski. Kazimierz III Wielki (z bydgoskiego pomnika) przybywa z dawnych lat - do swojego miasta, oby na stałe.

Przybywaj Wielki Królu. Bydgoszcz czeka na  Ciebie z otwartym sercem.