W obronie Wyspy na Brdzie - ciąg dalszy | Drukuj |
01.10.2009.

Przebudowa ul. Spornej wzbudziła  niemałe emocje bydgoszczan. Odzywają się głosy w obronie zagrożonych wartości krajobrazowych i historycznych.  Tym bardziej, że chodzi to o jeden z najciekawszych fragmentów Bydgoskiego Węzła Wodnego, który jak wynika  z „Programu Rewitalizacji i Rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego” znajduje się na szlaku turystyki wodnej.            

Aby nie być gołosłownym. Ulica Sporna przebiega przez sam środek  pięknej wyspy otoczonej wodami Brdy i jej ramienia. Teren ten, przy którym znajdował się port rzeczny i stocznia należał do zarejestrowanej 17 sierpnia 1891 roku spółki Bromberger Schleppschiffahrt Aktiengesellschaft założonej m.in. przez  bankowca Louisa Aronsohna i gminę Bydgoszcz – późniejszego Lloyda Bydgoskiego.            

Plany regulacji dolnej Brdy pojawiały się od 1856 roku. Już wtedy zastanawiano się nad usprawnieniem żeglugi w rejonie portu i stoczni zlokalizowanych opodal obecnego skrzyżowania ulic: Fordońskiej i Spornej. Po 1900 roku wykonano przekop prostujący Brdę. W ten sposób  nowy szlak Brdy wraz z jej starym korytem utworzyły wyspę. Poprawiło to w sposób radykalny szybkość żeglugi i jej bezpieczeństwo. Jednocześnie w 1900 roku przystąpiono do budowy ul. Spornej, przez środek powstałej wyspy. Nowa droga stanowiła bardzo ważne, jedyne połączenie komunikacyjne  między Bydgoszczą a  Czerskiem Polskim. Była to droga z dwoma żelaznymi mostami. Pierwszy długości 24 metrów znajdował się nad tzw. martwym ramieniem od strony ul. Fordońskiej a drugi długości 58 metrów nad skorygowanym nurtem rzeki od strony ul. Toruńskiej. Obydwa powstały w fabryce maszyn Lloyda Bydgoskiego. Koszt budowy całego połączenia drogowego wyniósł 75.000 marek. W 1928 roku Lloyd Bydgoski sprzedał miastu ul. Sporną wraz z mostami. Jak wynika z dokumentów miasto  miało wtedy wybudować  nowy most od strony ul. Fordońskiej, a na czas robot -  przejazd tymczasowy. Obydwa mosty zostały wyraźnie zaznaczone na planach Bydgoszczy i okolicy z 1909 oraz 1941 roku. Jak wynika z danych Żeglugi Bydgoskiej, w miejscu mostu pozostał przepust zapobiegający zamulaniu się dna ramienia Brdy. Podobno był eksploatowany jeszcze w latach  sześćdziesiątych minionego stulecia. Jego likwidacja i zasypanie przyczółków dawnego mostu z pewnością zeszpeciło krajobraz  i pogorszyło stan naturalnego środowiska.           

Natomiast pozostał, choć po różnych przebudowach,  most nad głównym korytem rzeki od strony ul. Toruńskiej. Konstrukcja ta ucierpiała podczas  działań wojennych w 1939 roku, odbudowana tymczasowo w 1942 roku znów została uszkodzona w 1945 roku. Most po remoncie w 1949 roku był eksploatowany do 1956 roku. Wtedy  wymieniono konstrukcję na nową posadowiając ją na starych przyczółkach. W 1992 roku wskutek znacznego wyeksploatowania most grożący zawaleniem zamknięto. Po gruntownym remoncie i dołączeniu  chodników o szerokości 80 centymetrów ruch przywrócono 20 czerwca 1994 roku. 

Modernizacja ul. Spornej powinna być wykonywana przede wszystkim w zgodzie z  poszanowaniem pięknego krajobrazu tego fragmentu Bydgoskiego Węzła Wodnego. Jestem absolutnie przekonany, że przywrócenie przepustu  i mostu nad tzw. martwym ramieniem Brdy wzbogaciłoby nasze miasto o walory krajobrazowe i ochrony środowiska (ograniczenie zamulenia, zastoisk owadów i poprawa klimatu) wynikające z historycznych doświadczeń zaproponowanych przez Lloyda Bydgoskiego. Inaczej będziemy dalej popełniać błędy w rodzaju zasypywania Kanału Bydgoskiego. 

Obydwa mosty zostały wyraźnie zaznaczone na planach Bydgoszczy i okolicy z 1909 roku oraz 1941 roku.

  

 

 © 2007  Towarzystwo Miłosników Miasta Bydgoszczy
ul. Jezuicka 4 85-102 Bydgoszcz, tel./fax.: 052 322 51 96, 052 345 44 34
tmmb@neostrada.pl    www.tmmb.pl